خانه زینت الملک یکی از خانههای تاریخی شیراز است بنا شده در دورهی قاجار در محلهی گود عربان (انتهای خیابان لطفعلی خان زند)، به فاصلهی یک کوچهی باریک از نارنجستان قوام. هر دو عمارت را علی محمد خان قوام الملک ساخته در سال ۱۲۹۰ قمری (میشود اواسط سلطنت ناصرالدین شاه).
ظاهرا رابطهی بین خانهی زینت الملک و نارنجستان قوام چیزی بیشتر از همسایگی و همصاحبی است. خانههای قاجاری معمولا دو حیاط دارند، یکی اندرونی برای سکونت اهل و عیال و یکی بیرونی برای رفت و آمد و مهمانی و حضور نامحرم. من دفعهی اول که نارنجستان ق وام را دیدم تعجب کردم که پس حیاط اندرونیاش کجاست و چرا یک حیاط بیشتر ندارد؟ با خودم فکر کردم که شاید مثلا سبک زندگی قوامها فرق میکرده است و فرنگیمآبتر بودهاند یا مثلا نارنجستان جای زندگی نبوده و فقط محل کار و تشریفات بوده یا اندرونیاش خراب شده و …. ولی قضیه این است که اندرونی نارنجستان، همین خانهی زینت الملک است، یعنی علی محمد خان قوامی به جای این که یک خانه با دو حیاط بسازد، دو خانهی مجاور هم ساخته هر کدام با یک حیاط، یکی به عنوان بیرونی و یکی اندرونی.
جایی خواندم که دو عمارت با یک راه زیرزمینی به هم وصل میشدهاند، یا هنوز هم میشوند؛ نمیدانم تا چه حد درست است.
خود ساختمان، یک عمارت اعیانی قاجاری است با کاشیکاریها و منبتکاریها و آینهکاریها و حجاریهای خیلی چشمنواز و دیدنی.
ظاهرا قبلا تزئینات سنگی بنا خیلی مفصلتر بوده است چون روی اتیکت خیلی از سنگهای موزهی سنگ فارس (همان هفتتنان) نوشته است: «محل کشف: شیراز خانه زینت الملک». مثلا این سنگ ازاره با نقش شیر:
الان عمارت در اختیار «بنیاد فارس شناسی» است و توی زیرزمیناش موزهای برپا است از خود خانه دیدنیتر. دربارهی این موزه به زودی مینویسم.
پیوندها:
صفحه این خانه در ویکیپدیا فارسی (خیلی ناقص)
نوشتههای «احتمالا» مرتبط:
- مایه تفریح در نارنجستان قوام توجه کنید به نقش برجسته هایی که به تقلید از...
- بقعه هفت تنان شیراز شیراز اگر رفتید سری هم به اینجا بزنید...
- عمو سیبیل! عکس یادگاری با «خان» در سرای مشیر...
- مقبره شهدای گمنام در کنار گهواره دید چند عکس از این مقبره و حواشی آن...
- چاه مرتاض علی چند عکس و کمی توضیح...
مهشید
۲۷ تیر ۹۰ ساعت ۱۰:۰۰ ب.ظ
در مورد خانه و خاندان زینت الملک:
مکان این خانه در زمان ساخت، جزو مناطق ییلاقی و خوش آب و هوای شیراز به شمار میرفته است. زیرا خاندان قوام، که از نوادگان ابراهیم خان کلانتر هستند، والی فارس بودند و تا زمانی که مورد غضب شاه قاجاری قرار نگرفته بودند، در آنجا زندگی می کردند.زینت الملک خواهر والی فارس بوده است و خانه هم متعلق به ایشان بوده.
آبراهام پوپ، شرق شناس معروف مدتی در نارنجستان به تحلیل آثار یافت شده از مناطق باستانی می پرداخت و دفتر کار وی بوده است.
مسی
۲۹ اسفند ۸۹ ساعت ۱:۴۳ ق.ظ
من عاشق شیراز هستم.وتونستم جاهای دیدنی زیادی رو یاد بگیرم.سایت تون خیلی خوب بود.مممممممممممممنون.
حتما وقتی رفتم شیراز یاد شما می افتم.
مهدی زاده
۲۱ دی ۸۹ ساعت ۸:۴۷ ب.ظ
با سلام
سایت بسیار زیبا و پر محتوایی دارید ؛ متشکر از این که یاد و خاطره اساتید بزرگمان را زنده نگه میدارید .
برای ما سوال است که خودتان در این رشته و زمینه سر رشته ای دارید یا خیر ؟
جواب را به آدرس وبلاگ ما بدهید در ضمن نظر شما برای ما اهمیت بسزایی دارد .
مجتبی
۲۶ شهریور ۸۹ ساعت ۱۲:۰۱ ب.ظ
لینک سومی ایراد داره یوزر و پسورد میخواد.
علی گنجه ای
۲۸ شهریور ۸۹ ساعت ۱:۱۲ ب.ظ
خیلی جالبه. پورتال استان فارس (www.fars.ir) الان چندین روزه که خرابه و انگار نه انگار…
فاطمه گنجه ای
۸ خرداد ۸۹ ساعت ۵:۴۵ ب.ظ
من رو یاد خانه کرد می ندازه ولی به قشنگی خانه کرد نیست !!
IZY
۴ خرداد ۸۹ ساعت ۸:۵۵ ب.ظ
اکثره آثار شیراز رو دیدم، الا این و نارنجستانو.
خیلی دوس ببینم.
ولی واقعن ممنون از اطلاعات و عکساتون.
همیشه موفق باشین…
مه سا
۴ خرداد ۸۹ ساعت ۶:۵۳ ب.ظ
برای من که که عاشق آثار باستانی بخصوص آثار باستانی شیراز و فارسم، وبلاگ شما فرصت خوبی ست.
این بار گذرم که به شیراز افتاد اینجا را هم سر می زنم.
ممنون