یعنی میوه‌های شاخه‌های پایینی چیده شده‌اند.

جایتان خالی ۲۹ اسفند رفته بودم سری به حافظ بزنم. در یکی از گوشه‌های دور از دید حافظیه، یک خانواده‌ی پر جمعیت افتاده بودند به جان یک درخت نارنج … یکی از مردان خانواده چوب خیلی بلندی -نمی‌دانم از کجا- پیدا کرده بود و با آن داشت نارنج‌های بالای درخت را با چه زحمتی می‌انداخت و هر نارنجی که می‌افتاد، افراد خانواده با شور و هیجان حمله می‌کردند و از روی زمین می‌قاپیدند. از جمله پیرمرد خانواده پرید و یکی از نارنج‌ها را قاپ زد و با لهجه‌ی خیلی غلیظ اصفهانی به خانمی که به نظرم همسرش بود گفت: «۳۰۰ تومن‌مون در اومد حداقل»! (بلیط حافظیه ۳۰۰ تومان بود و قرار بود از فردایش بشود ۵۰۰ تومان)

کمی بعد داشتم با یکی از مسوولان نگهبانی حافظیه حرف می‌زدم، گفتم «حتما فکر می‌کنن پرتقاله که میچینن؟» انگار داغ دلش تازه شده باشد، با لحنی که باید بودید و می‌شنیدید گفت: «نه آقا! اینا اصفاهانین، ۳۰۰ تومن پول بلیط دادن میخوان درختمونو از ریشه بکنن! حالا از فردا که میشه ۵۰۰ تومن حتما زمینو هم میخوان گاز بگیرن!»

کتابی هست به نام «روضه الصفا» نوشته‌ی «میرخواند» مربوط به دوران صفویه (سال ۹۰۴ ه.ق). جناب میرخواند در روضه الصفا درباره‌ی پادشاهی کیومرث می‌نویسد:

«به یُمن معدلت او مغناطیس از سر جذب آهن درگذشت و کاهربا دست تعرض از دامن کاه کوتاه گردانید. میش با گرگ خواهرخواندگی آغاز نهاد و شیر با آهوان به تماشای صحرا رفت.»

یعنی دیگر تاثیر عدل پادشاه از انسان و حیوان گذشته بوده و به قوانین فیزیک هم رسیده بوده است!

ضرب المثل قمی

(کمال جان اگر هم قمی نیست من بی تقصیرم، از یه پیرمرد قمی شنیدم)

یکی از دوستان قدیمی دنبال این است که امریه‌ای برایم جور کند در یکی از سازمان‌های دولتی. امروز زنگ زد و گفت صادر شدن امریه سه ماه طول می‌کشد و برایش باید اعزامم را دو دوره بندازم عقب. داشتم فکر می‌کردم چنین کاری را بکنم یا نه که کارآگاه بهمنی چنین حکم حکیمانه‌ای صادر کرد:

«ببین علی جون، توی این مملکت اگر صف پول گرفتن بود، بدو برو سر صف؛ اگر صف [...] دادن بود برو ته صف؛ چون هیچ کدوم از این دوتا صف به تهش نمی‌رسه، جفتشون نصفه کاره قطع میشن!»

به هر حال این پاراگراف را در هفت روز هفته‌ی همایون خیری خواندم و دلم نیامد که نقل نکنم:

نوشته‌ی محمد قوچانی، شیخ و سید، جزو افتضاح‌ترین تحلیل‌های این چند وقت اخیر بود. یعنی از این بدتر نمی‌شد برای کروبی تبلیغ کرد. فی‌الواقع، به نظرم، این نوشته یکی از افتضاح‌ترین نمونه‌های روزنامه نگاری حزبی‌ست. اشتباه نکنید، تحزب چیز بدی نیست و طبیعی‌ست که تبعات تحزب هم همین نشر و نوشتارهای حزبی‌ست. منتها منافع ملی کشور در نوشته‌ی قوچانی تبدیل شده است به رفیق بازی و مرام گذاشتن، و محاسبه‌ی این که اگر این آدم بیاید چند تا آدم دیگر منفعت می‌کنند. یعنی حزب از نظر قوچانی چیزی بیشتر از بنگاه ماشین فروشی نیست و ریاست جمهوری هم یک ماشین بزک کرده‌ای‌ست که باید با توافق شرکاء به یک بابایی انداختش که همه سودش را ببرند. هیچ جای نوشته‌ی قوچانی چیزی نوشته نشده که برنامه‌ی کروبی چیست یا چرا او به خاتمی مزیت دارد. این که شیخ عملگراست که حرف مهمی‌ نیست. تصادفأ کروبی با تبعیت از حکم حکومتی درباره‌ی قانون مطبوعات نشان داد که زیادی هم منعطف است... (ادامه)

من یکبار، در جریان ولگردی‌های دوران مجردی در کتابفروشی‌های شهر، این کتاب را دیدم و ورقی زدم و برخورد کردم به جریانی تقریبا به این مضمون که: روز اولی که دکتر حسابی کارش را در دانشگاه پرینستون آغاز می‌کند، می‌بیند که توی کشوی میزش یک دسته چک سفید امضاء هست (دقت کنید، یک دسته چک که همه برگه‌هایش سفید امضا شده‌اند!). خلاصه فورا می‌رود سراغ رئیس دانشکده و می‌گوید که این دسته چک اینجا جا مانده! او هم می‌گوید که نه! دسته چک مال شما است که اگر یک دفعه روز تعطیل خواستید چیزی برای آزمایشگاه سفارش بدهید، لنگ پول نمانید و به فروشنده چک بدهید. بعد دکتر حسابی می‌پرسد که نمی‌ترسید از اینکه یک دفعه کسی از این موضوع سوء استفاده کند؟ رئیس هم جواب می‌دهد که چرا! ولی اینکه پژوهشگران ما روز تعطیل لنگ نمانند، سودش از آن ضرر احتمالی خیلی بیشتر است!

 (ایرج حسابی، عکس از سایت تبیان)

آن روز لبخندی زدم و رد شدم و گذشت تا امروز که دیدم یکی از دوستان همین قضیه را برایمان با آب و تاب ایمیل کرده!

به کسی که فوروارد کرده بود گفتم «آخه عزیز من! توی مملکت خودمون هم اگه یه بساز بفروش روز تعطیل مصالح بخواد، زنگ میزنه میان بار رو تخلیه می‌کنن، چک‌اش رو چند روز بعد میفرسته! حالا فکر می‌کنی دانشگاه پرینستون یه حساب دفتری پیش لوازم فروشا نداشته که بخواد چک سفید امضا بذاره دم دست تک تک استاداش؟»

خلاصه که هر وقت خبری، مصاحبه‌ای چیزی از ایرج حسابی می‌خوانم، احساس می‌کنم حسابی ملّت را اسکل گیر آورده!

پی نوشت:

یادداشتی از یک فیزیکدان عصبانی در باره ایرج حسابی

«بسی رنج بردیم در این سال سی / که رنج برده باشیم فقط، مرسی!»

محسن نامجو، آخر آهنگ دهه شصت

(یکی لطفا یک نسخه کم کیفیت تر از این ویدئو آپلود کنه. این یکی حجمش ۲۵۶ مگه!)

از گفت و گوی عباس کیارستمی با امید روحانی (مجله شهروند امروز، شماره ۱۷ شهریور ۸۷)