Uncategorized Archive

فارسی باستان – 4 – چند تمرین

توجه:
خودآموز خط میخی فارسی باستان به آدرس تازه منتقل شده است و این صفحه دیگر به روز نمی شود. برای دسترسی به تازه ترین ویرایش روی این لینک کلیک کنید: «آموزش خط میخی فارسی باستان»

خوب! برای اینکه اعتماد به نفس‌تان بالا برود چند تا تمرین انجام بدهید:

سعی کنید واژه‌های زیر را که همه از کتیبه‌های هخامنشی کپی شده‌اند، بخوانید. واژه‌هایی را انتخاب کرده‌ام که به معادل امروزی‌شان خیلی نزدیک هستند و برای اینکه نتوانید تقلب کنید، به جای استفاده از فونت، عکس واژه را گذاشته‌ام.

(راستی از جدولی که در شماره‌ی قبلی آورده‌ام حتما استفاده کنید و انتظار نداشته باشید که شکل علامت‌ها را حفظ باشید. خود داریوش هم با نگاه به جدول می‌خوانده!)

1- (معادل امروزی‌اش را نمی‌توانید حدس بزنید؟!)

2- (حروفی که تلفظ‌شان به هم نزدیک است، ممکن است در طول زمان جای هم را بگیرند، مثلا و و ب یا ک و گ)

3- (باز هم مثل قبلی، جای حرفی که اجدادمان ت تلفظ می‌کرده‌اند، ممکن است ما د تلفظ کنید

4- (زحمت خواندن حروفش زیاد است ولی وقتی حروف را خواندید داد می‌زند که چه واژه‌ای است)

5- (اگر نتوانستید حدس بزنید، بدانید که اسم یک آدم خیلی خیلی مهم است)

فارسی باستان – 3 – نکته‌های اولیه

توجه:
خودآموز خط میخی فارسی باستان به آدرس تازه منتقل شده است و این صفحه دیگر به روز نمی شود. برای دسترسی به تازه ترین ویرایش روی این لینک کلیک کنید: «آموزش خط میخی فارسی باستان»

خط میخی، بر خلاف ظاهر ترسناکی که دارد، خیلی خط ساده‌ای است. یعنی آسان‌ترین قدمی که در راه یاد گرفتن زبان فارسی باستان و خواندن کتیبه‌های هخامنشی برمی‌دارید، همین یاد گرفتن خط است.

خط میخی، بر خلاف سایر خطوط ایرانی، از چپ به راست نوشته می‌شود (مثل انگلیسی) و علامت‌هایش به هم نمی‌چسبند (بر خلاف فارسی نو و پهلوی). بنابراین کافی است که شکل حروف و چند قاعده‌ی ساده را یاد بگیرید تا بتوانید بخوانید و بنویسید.

با چند مثال ساده شروع می‌کنیم و چند واژه‌ی امروزی را به خط میخی می‌نویسیم (توجه داشته باشید که نگارش و تلفظ واژه‌های باستانی کلماتی که مثال می‌زنیم ممکن است زمین تا آسمان با معادل امروزی‌شان فرق داشته باشد)

1- دست (dast) نوشته می‌شود:

dst

dst

قاعده‌ی اول این که صدای فتحه (a) نوشته نمی‌شود. اکثر حروف بی‌صدای فارسی باستان (مثل d، s و t) صدای فتحه‌ی نهفته دارند. یعنی یا ساکن خوانده می‌شوند یا با فتحه. پس چیزی که نوشتیم می‌توانست dasat یا dasata هم خوانده شود.

2- شیر (šīr) نوشته می‌شود:

Sir

Sir

دقت کنید که در فونت پارسوماش، حروف کوچک و بزرگ انگلیسی ممکن است نماینده‌ی حروف خط میخی متفاوتی باشند. مثلا s می‌شود سین (مثل دست) و S می‌شود شین (مثل شیر). اگر از Word استفاده می‌کنید بهتر است Auto-capitalizing را غیر فعال کنید.

قاعده‌ی دوم این که هر صدایی غیر از فتحه را باید بنویسید. چه صداهای کوتاه و چه بلند. اینجا هم که به صدای ئی نیاز داشتیم، از حرف i استفاده کردیم. البته این قاعده چند استثناء دارد که بعدا اشاره می‌کنیم. فعلا چند مثال دیگر:

3- کار (kār) نوشته می‌شود:

kar

kar

(دقت کنید که برای صدای آ یک حرف a گذاشتیم)

4- مهران و شهنام و امیر و علی و همسر هم به ترتیب نوشته می‌شوند:

mihran

Shnam

amir

ali

hmsr

خوب فعلا با همین دو قاعده و جدول زیر می‌توانید واژه‌های رایج فارسی را به خط میخی بنویسید.

در جدول به نکات زیر دقت کنید:

1- توی ستون دوم، b(a) یعنی اینکه این حرف می‌تواند هم b باشد و هم ba (همان قضیه‌ی فتحه‌ی نهان)

2- توی ستون کلید، حروف بزرگ را Bold
کرده‌ام (مثلا نگاه کنید به S
برای شین و s برای سین)

3- حروف فارسی باستان همین‌ها نیستند. چند حرف و علامت دیگر را نیاورده‌ام.

4- در فارسی باستان حرف ی (مثل یخ) با صدای ئی مثل (دین) فرق دارد و دو علامت جدا دارند.

حرف/صدای فارسی

صدای لاتین

کلید

شکل میخی

ا آ

a/ā

a

a

ئی

i/ī

i

i

ئو

u/ū

u

u

ب

b(a)

b

b

پ

p(a)

p

p

ت

t(a)

t

t

ج

j(a)

j

j

چ

č(a)

C

<
/td>

C

خ

x(a)

x

x

د

d(a)

d

d

ر

r(a)

r

r

ز

z(a)

z

z

س

s(a)

s

s

ش

š(a)

S

S

ف

f(a)

f

f

ک

k(a)

k

k

گ

g(a)

g

g

ل

l(a)

l

l

م

m(a)

m

m

ن

n(a)

n

n

و

w(a)

v

v

ه

h(a)

h

h

ی

y(a)

y

y

فعلا کمی با همین‌ها تمرین کنید تا بعد …

آموزش فارسی باستان – 2 – درباره‌ی فونت پارسوماش

توجه:
خودآموز خط میخی فارسی باستان به آدرس تازه منتقل شده است و این صفحه دیگر به روز نمی شود. برای دسترسی به تازه ترین ویرایش روی این لینک کلیک کنید: «آموزش خط میخی فارسی باستان»

«پارسوماش» نام کهن شهری است که الان می‌نامیم «مسجد سلیمان». سازنده‌ی گمنام فونت Parsoomash هم به افتخار همین شهر که زمان هخامنشیان مرکزیت سیاسی اقتصادی داشته است، قلم را نامگذاری کرده است.

فونت پارسوماش یک خوبی دارد و یک بدی. خوبی‌اش این است که حروفش روی حروف انگلیسی صفحه کلید نگاشت شده‌اند. یعنی اگر می‌خواهید به خط میخی بنویسید ب، کافی است با این فونت بنویسید b. اینجوری کار با فونت برای تازه‌کارها آسان‌تر است.

بدی فونت پارسوماش این است که از استاندارد یونی‌کد مربوط به خط میخی تبعیت نمی‌کند. یعنی به معنی دقیق کلمه فونت فارسی باستان به حساب نمی‌آید و بیشتر یک نقاشی روی حروف استاندارد انگلیسی است (چیزی شبیه Wingdings)

به هر حال این فونت پارسوماش کار ما را راه می‌اندازد پس برویم سراغ اصل مطلب …
بخشهای دیگر را هم ببینید

آموزش فارسی باستان (خط میخی) 1

توجه:
خودآموز خط میخی فارسی باستان به آدرس تازه منتقل شده است و این صفحه دیگر به روز نمی شود. برای دسترسی به تازه ترین ویرایش روی این لینک کلیک کنید: «آموزش خط میخی فارسی باستان»

اول بروید و قلم پارسوماش را دریافت و نصب کنید.

توی Word یا هر ویرایشگر دیگری که استفاده می‌کنید، در حالت تایپ لاتین، قلم Parsoomash را انتخاب کنید و بنویسید ap

اگر نوشته‌تان به این صورت در آمد: یعنی اوضاع مرتب است و فونت‌تان درست نصب شده و توانسته‌اید به فارسی باستان بنویسید «آب»!

عجله دارید که بنویسید بابا آب داد؟ آهسته آهسته!

بخشهای دیگر را هم ببینید

برف و بدشانسی هیات مدیره و افرای بیضایی

1- خدای را سپاس می‌گوییم که در این زیبایی زمستان، امتحان و پروژه‌ی درسی نداریم و با خیال راحت و دل آسوده می‌توانیم از پنجره بارش برف و شهر سپیدپوش را نگاه کنیم…

2- ساختمان 40 واحدی ما که عضو یک مجتمع 430 واحدی است، به اندازه‌ی یک مملکت مشکلات سیاسی اقتصادی مدیریتی دارد برای خودش. چند وقت پیش منتقدان به وضعیت بلوک جلسه مجمع فوق‌العاده تشکیل دادند و هیات مدیره سابق را عزل کردند و خودشان شدند هیات مدیره و احتمالا هم خیلی خوشحال بودند که از شر قبلی‌ها خلاص شده‌اند. اما احتمالا خیلی بدشانش بوده‌اند چون بلافاصله بعد از انتخاب‌شان آسانسور خراب شد و بعد قبض گاز موتورخانه آمد یک میلیون تومان و حالا هم لوله‌های ساختمان شروع کرده‌اند به ترکیدن! ساختمان کاملا شده شکل ساختمان‌های بمب خورده که از یک طرفشان دود می‌رود بالا و از آن طرف آب می‌چکد پایین.

3- به گمانم قرار بود امروز نمایش «افرا»ی بهرام بیضای توی تالار وحدت بیاید روی صحنه. کسی خبر دارد که می‌آید یا نمی‌آید؟

رفتیم

بعد از اینکه دیروز بلاگفا اعصاب ما را کش آورد و یک بعدازظهر تمام داشتیم سعی میکردیم که پست جدیدمان را ثبت کنیم و نتوانستیم، تصمیم گرفتیم که مهاجرت کنیم به یک بلاگ پدرمادردار…

آدرس جدیدمان این است: http://aliganjei.wordpress.com

پایان یک جفت سیبیل…

بنا به اعتراضات شدید و دامنه‌دار و انقطاع‌ناپذیر همسر گرامی قصد داریم عکس پروفایل‌مان را عوض کنیم و یک عکس متمدنانه‌تر بگذاریم.

اعلیحضرت فینقیلی گشته‌اند و در آرشیوشان یک عکس از ما پیدا کرده‌اند که بروید و ببینید!

در مدتی که سبیل‌های خون‌چکان‌مان در معرض تماشای دوستان بود نظرات مختلفی در مورد آنها ابراز شد. از جمله خواهر ته‌تغاری‌مان عقیده داشت که قیافه‌مان شبیه چاقو‌کشان و راهزنان و توزیع‌کنندگان فیلم مستهجن شده، جناب صادقی معتقد بوده‌اند که «بابا خیلی خوش‌تیپ بودی» و علیرضا (خلیلی؟) هم فرموده‌اند که «کلی بهت میومد پشمااااا…بجان خودم خوش قیافه بودی…این سیبیلای عشق لاتی چیه گذاشتی علی آقا جون»